Moriana ona o bonolo ‘ATM’ o se o ntse o paka hore o hlotse le bakuli ba SA

0
434

Pelebox e sa tsoa tsebisoa e fetola tsela eo bakuli ba nang le mafu a sa foleng ba fumanang meriana ea bona.

Inventor Neo Hutiri o re boiphihlelo ba hae e le mokuli oa lefuba ka 2014 bo mo khothalelitse hore a tle le tharollo ea ho netefatsa hore bakuli ba fumana kalafo kapele.

O re: “Ke hlokometse hore joaloka mokuli, u qeta nako e ngata tleliniking ‘me ka linako tse ling ua ipotsa hore na lintho li ka tsamaea kapele.”

“Ke qetile ka ho etsa theknoloji e [tla khutsufatsa nako ea ho leta] ho tloha lihora tse tharo ho isa ho tse peli.”

Hutiri o ile a tla le lebokose le bohlale, la Pelebox, le nang le mabokose a fapaneng. Lebokose le leng le le leng le jarisitsoe meriana e fapaneng eo bakuli ba e bokellang.

Lebitso leo le bululetsoe ke lentsoe la Setswana pele le bolelang ‘pele, ka pele le ka potlako’ – mantsoe ao Hutiri a a hlalosang a pelong ea moqapi.

“Lits’ebeletso tsa senotlolo li na le mamati a 72 ‘me li ka sebeletsa bakuli ba 1 400 ka khoeli. Re sebelisa lemati le le leng bakeng sa bakuli ba fapaneng, moo meriana e laelloang ho mokuli a le mong mme hang ha e bokelloa, ho romelloa molaetsa ho mokuli ea fapaneng ho o bokella [tsa bona] ka lebokoseng le le leng. ”

Mechini e leshome ea mechini e fanang ka thepa e tla hlahisoa litsing tsa kokelo ho la Ekurhuleni.

Ho lebelletsoe ho fihlela bakuli ba fetang 1 000 ka mochini o mong le o mong khoeli le khoeli, mme e tsoa ts’ebelisanong pakeng tsa The Aurum Institute, Lefapha la Bophelo le Kh’hamphani ea theknoloji, Technovera.

Ofisiri e sebetsang ea Aurum Institute, Dr Dino Rech, o re ho na le mabokose a mane a sebetsang Ekurhuleni, ka merero ea ho ntša 21 pele ho selemo. Rech o re ba motlotlo ka boiphihlelo bona.

“Re lumela hore ke e ‘ngoe ea maano a mangata moo re lekang ho beha bakuli pele le ho etsa bonnete ba hore Moafrika e mong le e mong o fumana bophelo bo botle ba nako ka nako.”

Bophelo bo botle ba Ekurhuleni MMC Nomadlozi Lord o khothaletsa sechaba ho boloka lebokose la Pele.

“Re kopa sechaba sa rona ho thusa le ho sireletsa setsi sena hobane se tletse ho ba thusa. Ba tlameha ho e nka joaloka ea bona le ho e sireletsa khahlanong le tšenyo e bakoang. ”

E molemo haholo

Bakuli ba sebelisang meriana e sa foleng ka linako tse ling ba ka qeta letsatsi lohle tleliniking ba emetse meriana.

Lizah Majola (73) ke e mong oa bakuli ba pele ba ho bokella moriana ho tloha Lebokoseng le Tleliniking ea Winnie Mandela.

“Ke thabile haholo hobane pejana, ke ne ke tsoha ka 04h00 hore ke be moleng oa pele oa ho bokella meriana. Ke tloha tleliniking feela ka nako ea 13h00. Hona joale ha ke sa tlameha ho tsoha hoseng haholo, ‘me nka tla ka nako efe kapa efe – leha tleliniki e koetsoe. Ho bonolo ho sebelisa mochine ona. ”

Mokuli e mong, Makonko Mokwetli (28) o re: “Kaha joale ho se ho na le mochini oa ‘ATM’ bakeng sa meriana, nka tla tleliniking ka nako e ntekane. Hape ke khona ho tla kamora mosebetsi hobane ha ke sa tlameha ho emela lihora tse ngata hore ke fumane moriana. Ke nahana hore lebokose lena le tla khothatsa bakuli ba botsoa ho emela hore ba bokelle kalafo ea bona nakong eo ba lokelang. ”

Sengoliloeng sena se qalile ho hlaha ho Health-e News
Mokoloto oa setšoantšo: iStock

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here